ISO 9001 Nedir?

ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi yazısında, ISO 9001 yönetim sistemi konusunda fikir edinebileceğiniz , ayrıntılı bilgiler ve sistem yönetimini öğrenebileceğiniz toplam kalite olgusunun firmalar açısından nasıl anlaşıldığı ve bunu sistematik hale nasıl getirebildiklerini açıklayabilen  bir sayfa olmasını amaçladık. Kalite Sistemi konusunu alt başlıklar içerisinde detaylıca inceleyeceğiz . Sistem oluşturulma konusu çeşitli aşamalar içermekte olup bu aşamaların içeriklerini Kalite sistemi içerisinde nasıl olabildiğini başlıklar halinde açıklayacağız söz konusu işleyeceğimiz alt başlıklarımız şunlardır;

  • ISO 9001 Nedir ?
  • ISO 9001 Nasıl Alınır?

ISO 9001 NEDİR?

Kalite yönetim sistemleri ;tüm dünyada en yaygın kullanılan bir sistem olup işletmelerin tüm operasyonel işleyişlerini ele alarak gelişimlerini ve iyileştirmelerini sistematik standartlar içerisine alan , söz konusu işletmelerin diğer firmalarla rekabetlerinde birkaç adım öne geçiren tüm firmayı kapsayan ve işleten bir yönetim sistemidir. Türkiye sanayisinin ana sanayi ve yan sanayisini kapsayan, tüm tedarik zincirini baştan sona ele alan, bir yönetim sistemidir.   Günümüzde para kazanmak ve parayı elde edebilmek ne kadar zor değil midir? Bir sanayici ya da girişimci olmak size yeterli olan kazancı getirmeye yetememesinin yanında  artık ekmeğin aslanın ağzından midesine inmiş olduğu gerçeğine varmak kar elde edebilmek için daha kapsamlı detaylar ve zorluklar içerisinde boğulmak bir işveren için karlı para kazanabilmeyi ilginç hale getirmiştir dolayısıyla tek başına üretim yapmak kazanç elde edebilmeyi sadece sınırlı hale getirmiş ,elde edilecek karı maksimize edebilmek işletmelerin olmazsa olmazı haline gelmiştir.

ISO 9001 Kalite Yönetim Avantajları

Şirketlerin ISO 9001 yönetim sistemlerini uygulaması işletme ve yönetim hakimiyetini sağlayabilmek  açısından önemlidir. Sistem kurulumu gerçekleştikten sonra dökümantasyon süreci  ile üretimin her kalemi hesap edilebilmekte gerekli iyileştirme gereksinimleri kolaylıkla tespit edilebilmektedir dolayısıyla firma organizasyonu ve üretim sürecini  yönetmek kolaylaşmaktadır. ISO 9001 sisteminin firma  için belirli maliyetleri olmakta fakat sağladığı verimlilik ve iyileştirmeler ile maliyetini amorti edebilmektedir. Sistem standartları içerisinde çalışan firmanın çıkan hataların ana sebeplerini tespit edebilmesi bir o kadarda basitleşmektedir.

ISO 9001 Belgesine Kimler Sahip Olabilir ?

Türkiye’de sayısız iş kolu ve sayısız sektör bulunmaktadır. Son dönemlerde firmaların temel amacı, çeşidi artan tüketici istekleri sonucu  çıktılarının yapısında meydana gelen farklılaşmaya paralel olarak daha çok farklı ürünü, daha kalitesi artmış ve  daha az maliyetli, daha kısa zamanda müşterilere ulaştırmak olmuştur. Firmalar kalitesi artmış ürünlerini daha az maliyetli üretebilme hedeflerine ulaşmadan başarılı olmuş sayılmazlar. Günümüzde piyasa çekişmesi yüksek ola sektörler  incelendiğinde piyasada hakimiyeti kurmuş firmaların başarılarının altında  kalite olgusunun yer aldıgı  görülmektedir dolayısıyla üretim , hizmet her türlü katma değer üreten firmalar ISO 9001 belgesi sahibi olabilmektedir.

ISO 9001 Kalite Yönetim Belgesi Nasıl Alınır?

Firmaların belgelendirme süreci meşakkatli bir süreç olup çeşitli aşama ve  sağlıklı yönetilmesi gereken bir sürece hakimdir. Firmanın ISO 9001 almak istemesi sonucu fiziki koşullar incelenmekte

1-İşletmenin mevcut durumu incelemesi

  • Firmanın mevcut durumu denetlenerek sistem ve iyileştirmeye yönelik başlıklar tespit edilir ve danışman tarafından detaylı bir analiz raporu hazırlanır.
  • Kalite yönetim sistemi standartları sebebiyle işletme iş süreçlerinin ve müşteriler gereklilikleri tespit edilir.
  • Ana süreç ve destek süreçler belirlenir.
  • Sistem organizasyon konusunda iyileştirmeler yerinde tespit edilir.
  • Sistem kurulumu için firmaya özel gerekli evraklar belirlenir
  • Firmanın beklentileri de katılarak müşteriye detaylıca bir analiz durum raporu hazırlanır.

2-ISO 9001 Eğitimlerin Alınması

Kalite sistemi gereği mevcut firmanın çalışan profili çıkarılarak hangi personele ne eğitim verilmesi gerektiği tespit edilir . Mevcut değerlendirmeler sonucu gerekli eğitimler listelenerek firma yönetimine bildirilir. Eğitim aşaması sonunda mevcut personel eğitilerek ISO 9001 sistemini işletebilir hale getirilir.

3-ISO 9001 Sistem Kurulumu

Firmanın durum analizi  tespiti ve personel eğitimlerinin tamamlanmasından sonra işletmenin tüm üretim ve yönetim organizasyonunu kapsayarak sistem kurulumuna başlanır. Sistem kurulumu sürecinde firmaya ait özgün dokümantasyon hazırlanarak sistemin iskeleti oluşturulur. Bu noktada firmalar genellikle ISO 9001 danışmanlığı almayı tercih etmektedirler.

4-Son Durum Analizi (Yönetim Gözden Geçirme)

Firma içi denetimleri yapılması sonucu verilen eğitimlerin personel üzerinde bir gelişim kaydedip kaydetmediği , oluşturulan dökümantasyon ile üretimde gelişim sağlanması ,verimliliğin artırımı ve kurulan yönetim sisteminin işletme üzerindeki hakimiyeti ve işletilebilirliği incelenerek müşteri firmaya son durum analizi raporlanarak sunulur. Son durum raporu ile son eksiklikler giderilerek belgelendirmenin son aşamasına geçilir.

5-Belgelendirme Denetimi

Firmanın sözleşmesini yaptığı kalite belgelendirme firmasından gelen Kalite  baş denetçisi olan personel firmayı kendi yerinde kendi elemanlarını 2 iş günü içerisinde denetleyerek firmanın dökümantasyon ve üretim süreçlerini inceler dolayısıyla söz konusu belgelendirme süreçlerini sağlıklı işleten firmalar bu denetimden yeterli puanı majör ya da minör uyarısı almadan atlatabilir.

Konu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Majör Hata ve Minör Hata Nedir?

Majör hata ; ISO 9001 belgelendirme denetimlerinde denetçinin gördüğü lüzum üzerine mevcut sistemin işleyişini aksatan büyük hata olarak adlandırılır . Hata denetimden sonra 2 ay içerisinde giderilerek denetçiye bildirilir.

Minör hata; mevcut sistemin akışını etkilemeyen küçük hata olarak adlandırılır . Denetçi minör hataları belirleyerek 60 gün içerisinde bu hataların düzeltilmesini istemektedir.

Majör ya da Minör Hata giderilmezse Ne olur?

Belgelendirme denetimlerinde majör ya da minör hatalara verile ek süre içerisinde giderilmezse belge almaya hak kazanan firmanın kalite sistem belgesi iptal edilir.

ISO 9001 Belgesini Alabilmek İçin Ne kadar Süreye Ait Dökümantasyon Gerekir?

Kurulmuş kalite yönetim sisteminin sağladığı avantaj ve verimliliklerin sağlıklı gözlenebilmesi hem de sistemin işleyiş gösterdiğinin belgelendirme denetiminde ispatlanabilmesi için geçmişe dönük en az 6 aylık dökümantasyon işletilmiş ve sistem işleyişinde başarı gösterilmiş olmalıdır.

ISO 9001 Belgesi Kaç Yıl Geçerlidir?

Firmaların belgelendirme sürecinde en çok ilgilendikleri ve sordukları sorulardan biride bu sorudur . Aylarca hazırlanılan ve işletilen bir sistemin kısa vadeli olarak belgelendirilmesi düşünülemez .İso tarafından sunulmuş olan tüm kalite yönetim sistem belgeleri gerekli denetim ve gözetimleri sağlamak koşuluyla 3 yıl süre olarak verilmektedir.

İhracat Yapan Bir firmanın ISO 9001 Belgesi Alması Nelere sebep Olur?

Türkiye sanayicisinin belki de en çok kar elde etmesini sağlaya eylem yurt dışı firmaları ile çalışıp ihracat yapmasıdır. Yapılan dış ticaret sonucu devletin sağladığı bir çok vergi avantajının yanı sıra döviz kurlarından elde ettiği değer farkı ile karı katlayabilmektedir. Ancak üretimi yaptınız ve ürünlerinizi dışarı satmak istediğinizde birçok firma ile rekabete girecek sizden binlerce kilometre uzaktaki ticari ortağınıza kendinizi tanıtmakta ve ispat etmekte güçlük çekeceksiniz işte bu zor durum konumda ISO 9001 kalite sistem belgesi hem rekabette firmaları birkaç adım öne çıkarmakta ,ürünlerinizi satın alacak yurt dışı müşterilerinize ürün kalitesini ispat etme fırsatı verebilmektedir. Sonuç olarak kalite belgesi olmayan bir firmanın ürünlerini Edirne’den ilinden daha ileriye satabilmesi mümkün değildir.

ISO 9001 Belgesi Alındıktan Sonra Yapılan Mantık Hataları Nelerdir?

Yerli sanayicimiz büyük bir emek ve özveri göstererek ve katlandığı maliyetleri göz ardı ederek belgelendirme süreci sonrası kalite belgesine sadece bir sertifika gözüyle bakmakta dolayısıyla kalite yönetim sistemini işletmeyerek sağladığı maliyet avantajı ve üretim iyileştirmelerinden faydalanamamaktadırlar söz kousu yapılan yanlış hesap her zaman olduğu gibi Bağdat’tan değil de ticaret yaptığı ülkeden geri dönmektedir.

Ayrıca ISO Kalite yönetim sistemi üretim hatalarının azaltılmasını sağlamakta yan tedarikçi firmaların ana tedarikçilerine ödediği ceza paralarını minimize etmektedir.

ISO 9001 :2008 belgem var daha ne kadar geçerli ?

Uluslararası akreditasyon forumu revizyona geçiş sürecini 3 yıl olarak belirlemiş bu sebeple firmalara 15 eylül 2018’e kadar süre tanımıştır dolayısıyla geçiş eğitimleri ile firmalar mevcut 2008 yılı versiyonu sistemlerini güncel hale getireceklerdir. Ayrıca ilk defa ISO 9001 belgelendirme sürecine girecek firmalar söz konusu olan  belgelerini 2015 versiyonu ile güncellemelidirler. 2008 yılında beri kullanılan kalite yönetim sistemi maddelerin daha detaylandırılması ve mevcut sistemin daha kusursuz işleyen hale getirilmesi amaçlanması sebebiyle 2015 yılında revizyon geçirerek son halini almıştır. ISO 9001:2015 neden önemlidir?

Farklılaşan Dünyada Değişen Denetim Tekniği

1950’li yıllarda firma içi  denetimlerde her hesap , her evrak didik didik aranır incelemeler yapıldıktan sonra üretimin bir süreç olduğu görmezden gelinerek d yüzeysel denetimlerle hata yapan kişi ve hatalı ürün yakalanarak  cezalar kesilirdi.

Günümüzde bu çağ dışı uygulamadan vazgeçilmiş , yapılan standardizasyonlar ve kalite yönetim  sistemleri ile hatayı daha yapmadan yakalayarak hata yapmanın önüne geçilmiştir. kalite yönetim sistemi inovasyon çağında modern işletmeler için bir rehber olmuş periyotlar dahilinde yenilenerek ve detaylandırılarak güncelliğini korumuştur.

Kaynak: https://www.iso.org/iso-9001-quality-management.html

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir